Inclusief onderwijs start bij goede tools: Tom Spilliaert over Kami in de klas

Er zijn mensen die zeggen dat ze “in het onderwijs staan”. En dan zijn er mensen zoals Tom Spilliaert: iemand die het onderwijs, begonnen in het klaslokaal, echt van binnenuit kent. Van voor de klas, tot achter ‘den bureau van meneer de directeur’, trouwens. Vandaag helpt hij scholen om door de digitale bomen het tech-bos nog te zien. Tom is 34, heeft bijna tien jaar ervaring in het onderwijs en werd op zijn 29 de jongste directeur van Vlaanderen. Nu is hij het aanspreekpunt voor secundaire scholen bij Academic Software / Signpost Group, met een duidelijke missie: scholen helpen kiezen welke tools effectief iets oplossen, in plaats van gewoon nog maar eens “een appje of tool erbij”.

En een van die tools waar hij opvallend warm van wordt? Kami (Kaa-mie). Een platform dat documenten interactief maakt: schrijven op pdf’s, samenwerken, feedback geven (ja, ook met audio), en vooral: leerlingen ondersteunen die anders te snel achterop raken.

We vroegen Tom hoe hij van leerkracht Frans- en Engels naar software-adviseur ging, waarom Kami voor hem meer is dan “papierloos werken”, en wat er volgens hem dringend terug meer plaats mag krijgen op school. Wie is Tom Spilliaert, los van je functietitel? 

“Mijn verhaal is eigenlijk vrij klassiek gestart: ik ben gestart als leerkracht Frans en Engels. Maar ik had ook altijd al een gezonde interesse in IT, dus ik ben daarna ook ICT-coördinator geworden, vooral pedagogisch. En na drie jaar… ben ik directeur geworden, dat ging heel snel. Ik was 29. De jongste directeur in Vlaanderen.”

Dat is wel een entree. Had je dat zien aankomen? 
“Absoluut niet. Ik had nooit verwacht dat ze mij daarvoor zouden selecteren. Maar ik heb die job heel graag gedaan. Ik stopte pas nadat mijn eerste zoontje werd geboren en die had wat zorg nodig. De combinatie met die job en de flexibiliteit die ik nodig had, dat botste. En daarnaast: ik zat in een school met een heel traditioneel denkkader. Prachtig, maar veranderen is daar soms zoals een olietanker keren.”

En toen kwam Signpost op je radar? 
“Signpost stond al lang op mijn radar als partner van onze school. Uiteindelijk hebben zij mij gecontacteerd en ben ik daar gestart. Ik zit er nu twee jaar. Vandaag ben ik het eerste contactpunt voor secundaire scholen in Vlaanderen voor alles wat software is: security, AI, opleidingen… alles behalve hardware eigenlijk."

“Scholen worden overspoeld. Maar beleid over tools? Dat is zelden ‘on point’” 

Wat zie jij vandaag het meest mislopen bij scholen en digitale tools? 
“Er is een gigantisch aanbod. Scholen worden overspoeld met tools en applicaties. Leerkrachten gaan daar met de beste intenties aan de slag, maar er is vaak weinig beleid: Welke tools gebruiken we waarvoor en waarom? Is het een ‘hebben-dingetje’ of past het in je zorgbeleid, je evaluatie-aanpak, je langetermijnvisie?”

Dus jij doet eigenlijk aan… digitale matchmaking voor scholen? 
(lacht) “Zo kan je het zeggen. Het begint vaak met de vraag: waar wil je naartoe binnen drie tot vijf jaar? En pas dan ga je kijken: welke tools passen daarbij? Kami is hiervan al een cruciaal voorbeeld."

Is Kami onmisbaar voor scholen?
“Voor mij is Kami eigenlijk de app die papier vervangt, maar dan op een slimme manier. Je kan in documenten schrijven, notities maken, onderstrepen, aanduiden, kleuren… alles wat je vroeger met fluostiften en balpennen deed, maar dan digitaal. En dat kan op pdf’s, werkbladen, scans, noem maar op. Maar Kami is veel meer dan gewoon ‘pdf-annotatie’. Het is echt een leerplatform waar leerlingen en leerkrachten samen in documenten kunnen werken, feedback kunnen geven, en waar leerkrachten heel gericht kunnen reageren op wat een leerling doet. Denk aan opmerkingen in de kantlijn, spraakfeedback, snel verbeteringen aanduiden… zonder dat er twintig papieren moeten worden rondgedeeld en weer ingezameld. 

Wat ik ook belangrijk vind: er zitten heel sterke toegankelijkheids-tools in. Voor leerlingen die het moeilijk hebben met lezen of schrijven, kan tekst worden voorgelezen, kunnen ze met hun stem antwoorden inspreken, of krijgen ze extra ondersteuning zonder dat dat stigmatiserend aanvoelt. Dat maakt echt een verschil in de klas. 

Nu, laat het duidelijk zijn: ik ben nog altijd een grote voorstander van echt schrijven, met pen en papier. Dat blijft belangrijk, zeker voor motoriek en leerprocessen. Maar als je digitaal wil werken, en dat gebeurt nu eenmaal steeds meer, dan is Kami een tool die dat op een heel natuurlijke manier laat aansluiten bij hoe leerkrachten en leerlingen al werken, in plaats van er nog een extra complex systeem bovenop te gooien.”

Hoe ben jij er voor het eerst mee in contact gekomen? 
“Toen ik zelf nog op school werkte. Wij zaten in een Google-omgeving met Chromebooks. Dan ben je sowieso afhankelijk van browsertools. En we hadden leerlingen met dyslexie, dyspraxie, noem maar op, die extra ondersteuning nodig hadden. Met Chromebooks was dat vroeger vrij beperkt. Kami was ineens een oplossing die wel werkte in die context.”

“Een niet onbelangrijk argument? Kost. Ik kon de printkosten gigantisch verlagen.”

Veel scholen willen papierloos werken, maar vaak blijft het bij ‘ambitie’. Wat maakte het concreet?
“Printkosten. Dat is zo’n postje op de schoolfactuur waarvan je denkt: waar gaat dat zelfs allemaal naartoe? Dat kan makkelijk richting honderd euro gaan. Met Kami konden we dat enorm doen dalen. En tegelijk konden we leerlingen ondersteunen die extra hulp nodig hadden.”

Hoe zag dat er in de praktijk uit?
“Leerkracht maakt een toets of werkblad in pdf of Word, en in plaats van afprinten stuurt die het door. De leerling opent dat in Kami en kan invullen, markeren, laten voorlezen, noem maar op.”

“OKAN-leerlingen die voor het eerst iets kunnen indienen in het Nederlans... dat is een kleine overwinning.” 

Je zei daarnet “noem maar op” bij extra noden. Waar zie jij Kami echt het verschil maken? 
“Bij taal. Zeker bij OKAN-leerlingen*, anderstalige nieuwkomers. Kami heeft tools om tekst te laten voorlezen, spraak-naar-tekst te gebruiken, en ook te vertalen. Dat geeft leerlingen die de taal nog niet machtig zijn een kans om mee te zijn.”  Dat zijn klassen in het secundair onderwijs waar jongeren die nog niet zo lang in België zijn, eerst intensief Nederlands leren en tegelijk kennismaken met hoe onze school hier werkt."

Bron: https://pers.vlaamsbrabant.be/eerst-okan-nu-ik-kan

Dat klinkt bijna… feel-good. 
“Dat is het ook. Als zo’n leerling voor het eerst een opdracht succesvol in het Nederlands kan afleveren, zelfs al is dat met ondersteuning, dan zie je dat effect onmiddellijk. Dat zijn kleine overwinningen. Allez, kleine? Dat zijn hele grote overwinningen voor OKAN-kinderen”

Je had ook een straf voorbeeld over kinderen die letterlijk “verzuipen” in de klas. 
“Ja. Ik heb leerlingen gehad die in de A-stroom terechtkwamen maar eigenlijk nog moesten leren schrijven. Volledig analfabeet. Dan schrijven ze niet letter per letter, mar beweging per beweging wan wanneer de leerkracht iets op het bord noteerde. Waanzin. En als je hen dan niet ondersteunt, dan haken ze af en ben je ze kwijt.” 

“In Real time zien waar ‘Joske’ vastzit: dat is goud.”

Wat zijn de grootste voordelen voor leerkrachten? 
“Dat je in real time kan meekijken. Denk aan een kaart voor aardrijkskunde: ‘duid de rivieren aan’. In plaats van rond te lopen en pas te laat te zien waar het misgaat, zie je meteen: oké, ‘Joske’ zit vast. Dan kan je onmiddellijk feedback geven.”

En die feedback, dat is niet alleen typen? 
“Nee. Je kan ook audiofeedback geven. Dat bespaart tijd, maar het is ook menselijker. Gesproken feedback komt vaak zachter binnen dan geschreven feedback. Zeker bij kwetsbare leerlingen.”

“Integraties zijn mega. Anders is de drempel te hoog.”

Scholen zuchten soms al bij ‘we introduceren een nieuwe tool’. Hoe krijg je mensen mee? 
“Door de drempel zo laag mogelijk te houden. Integraties zijn daarin mega-belangrijk. Als het niet  aansluit op hoe een school al werkt, dan haakt men af.”

Kami zit sterk in Google Classroom, toch? 
“Ja. In een Google-omgeving is het superlogisch: Kami werkt als browserextensie en sluit goed aan op Google Classroom.”  

En als een school Microsoft is? 
“Dat kan ook. Je werkt dan met OneDrive/SharePoint, Teams… en je deelt documenten via je bestaande kanalen. Kami kan daar ook in passen.”

“Ook voor ouders: Dat digitale blijft mooi bewaard. De ‘ik ben mijn toets kwijt’-fase is gedaan.”  

Je sprak vooral over schoolcontext, maar wat kunnen ouders ermee? 
“Ouders kunnen ook voordeel halen uit die toegankelijkheid. Denk aan brieven van school: iets dat je moet ondertekenen, kan digitaal. En als Kami geïnstalleerd is als extensie, kan je tekst laten voorlezen en zelfs laten vertalen.”

En als ouder kan je makkelijker meevolgen? 
“Ja. Digitaal is vaak eenvoudiger om even mee te kijken: waar staat die opdracht, wat is er nog te doen… en alles blijft op één plaats.”

“AI gaat niet weg dus een school moet kritisch inzicht aanleren.”  

Vind jij dat AI en digitale tools basisvaardigheden worden, zoals lezen en schrijven? 
“Ja. Onderwijs levert de volgende generatie af, voor de arbeidsmarkt en de samenleving. AI gaat niet weg. Dus leerlingen moeten leren er verantwoordelijk mee om te gaan, maar  vooral kritisch.”

Kritisch denken als vak, eigenlijk. 
“Exact. Die kritische zin is een heikel punt. Wat AI aanlevert, wat jongeren online zien, welke bronnen betrouwbaar zijn… Dat moeten wij aanleren. En dat is niet eenvoudig, maa  wel onze  verantwoordelijkheid.”

Je vertelde ook dat je als directeur jaarlijks mediawijsheid-sessies gaf. 
“Ja. Over cookies, portretrecht, auteursrecht, hoe je ziet of iemand echt is online, hoe je omgaat met sexting… praktische dingen waar jongeren echt mee bezig zijn. En dat bleef hangen: ik werd  er een jaar later nog over aangesproken.”

Als je één boodschap mag geven aan scholen die twijfelen: wat dan? 
“Ik ben een grote voorstander dat leerlingen moeten schrijven, absoluut. Maar er zijn heel veel  momenten waarop je kan digitaliseren: om papierlast te verlagen, om sneller feedback te geven, om samen te werken, om inclusiever te zijn. En ja: om die kosten te drukken.”

En Kami is voor jou zo’n tool die meerdere problemen tegelijk oplost? 
“Dat is het net. Minder papier, meer ondersteuning, meer inzicht, en meer kansen voor leerlingen die anders snel uit de boot vallen."

Klinkt Kami als de juiste tool voor jou? Ontdek het in onze softwarebundels.